Posted by: teaele | October 18, 2009

კენგურუ – ჩანთოსანი ცხოველია

დამეთანხმებით, რომ კენგურუ ბევრისთვის საყვარელი ცხოველია, თუმცა რით დაიმსახურა მან ეს სიყვარული ასეთი შორეული კონტინენტიდან ადვილად მისახვედრი არ უნდა იყოს. მას ხომ არც ზოოპარკებში ვხვდებით ისე ხშირად, როგორც მაგ. სპილოს. თუმცა ბავშვებს ის ძალიან უყვართ. ჰო და, შევეცდები უკეთ გავაცნო მათ და ამის შემდეგ  სიყვარულიც უფრო მეტი ექნებათ.

მაშ ასე, კენგურუ

ზოოლოგიური ნიშნით კენგურუ ნამდვილი მხეცების ქვეკლასში გაერთიანებული ჩანთოსნების რიგის წარმომადგენელია. საერთოდ ჩანთოსნები (ამერიკული ოპოსუმების გარდა) გავრცელებულნი არიან ავსტრალიაში, ახალ გვინეასა და ახლომდებარე კუნძულებზე.

ჩანთოსნების რიგი აერთიანებს 9 გვარს და 200-მდე სახეობას. მათ შორის გვხვედბიან მწერიჭამიები, მტაცებლები და მცენარეჭამიები. ზომებით ისინი მკვეთრად განსხვავდებიან ერთმანეთისგან. მათი ტანის სიგრძე კუდის ჩათვლით შეიძლება მერყეობდეს 10სმ-დან (ჩანთოსანი თაგვი – კიმბერლი) 3მ-მდე (დიდი ნაცრისფერი კენგურუ).

ოჯახი – კენგურუ4xwjgc54qbfvgq5cywu9

თავდაპირველად თხრობას იმით დავიწყებ, რომ საკმაოდ საინტერესო ისტორია აქვს ამ ცხოველის სახელს. პირველად ეს სიტყვა გამოთქვეს კვისლენდის აბორიგენებმა. ეს მოხდა 1770 წელს. გემმა ,,ენდევორმა” დაზიანება მიიღოავსტრალიის აღმოსავლეთ სანაპიროს დიდ რიფზე. სანამ გემს არემონტებდნენ ჯეიმს კუკი და ჯოზეფ ბენფსი – ნატურალისტი და მეცნიერი ნაპირზე სანადიროდ გავიდნენ. მოგვიანებით კუკმა ადგილობრივებს კითხა, თუ რას უწოდებდნენ ისინი ცხოველს, რომელიც 2 ფეხზე ხტუნავდა. ამ დროს კუკმა ინგლისურად მიმართა: ,, Can you tell me!..” (შეგიძლიათ მითხრათ?) ეს სიტყვები ადგილობრივებმა თავისებურად გაიგონეს, გაიმეორეს და ასე უპასუხეს – კენ-გუ-რუ? იგივენაირად ჩაეკითხა კუკი, სწორედ გაიგო თუ არა, რაზედაც მან დასტური მიიღო. ასე და ამგვარად, გაფუჭებული ტელეფონის მეთოდით, ზრდილობიანი ინგლისური ფრაზიდან დაიბადა უკვე ყველასთვის კარგად ცნობილი სიტყვა – კენგურუ.  არის კიდევ ერთი მოსაზრება: თითქოს კუკი კიდევ ერთხელ ჩაეკითხა  და რაღაც კენგურუს მსგავსი უპასუხეს, რაც ავსტრალიურ ენაზე ნიშნავს ,,არ მესმის”. სამწუხაროდ,  რომელი კენგურუები ნახეს მაშინ კუკმა და ბენქსმა ზუსტად ცნობილი არ არის.

მას შემდეგ 20 წელიც არ გასულა, რაც კუკის კვალდაკვალ ავსტრალიის ნაპირებს პირველი ბრიტანული ფლოტი მიადგა. და სწორედ მაშინ გუბერნატორმა და მისმა ოფიცრებმა მეფე გეორგ III-ეს გაუგზავნეს …. ცოცხალი კენგურუ. ათასობით ლონდონელი ესწრებოდა მის ნახვას, ათასობით აფიშა დაიბეჭდა, რომელიც ამცნობდა მოსახლეობას ახალი, ორიგინალური ცხოველის შესახებ. და ასე გაიცნეს ევროპელებმა ავსტრალიის ბინადარი.

ზომების მიხედვით კენგურუს ოჯახი შეიძლება დაიყოს 3-ად : 1. ყველაზე პატარები – კენგურუსნაირები; 2. საშუალო ზომის – ვალაბი; 3. ყველაზე დიდი – დიდი კენგურუ.

tree_kangaroo_e2

ხის კენგურუ კენგურუს ოჯახში ერთადერთი სახეობაა, რომელიც ხეზე ცხოვრობს. ზომით 60სმ-მდეა ყავისფერი ბეწვით. მას დღისით ძინავს და საკვებისა და წყლის მოსაძიებლად საღამოს დაბლა ჩამოდის. იკვებება ფოთლებითა და ლიანებით. საყვარელი საკვებია ტყის ხილი.

750x-crvenovrati valabi

ტიპიური ვალაბი ანუ საშუალო კენგურუ ზოოლოგიური პარკების ძირითადი მკვიდრია.

გიგანტური კენგურუ – ავსტრალიის სავანების მკვიდრია. COA_Australiaიგი ავსტრალიის ოფიციალური  სიმბოლოა. 2009 1oz Gold Kangarooმისი გამოსახულება ემუსთან ერთად გამოსახულია ავსტრალიის გერბზე. ხოლო ავსტრალიური დოლარის ერთ გვერდზე კი მარტო კენგურუს გამოსახულებაა.

ზომით ყველაზე დიდია სიგრძე კუდის ჩათვლით 3მ-მდე, ხოლო იწონის დაახლოებით 80კგ-ს.

საერთოდ კენგურუ არააგრესიული ცხოველია, განსაკუთრებულ შემთხვევებში იძულებულია თავი დაიცვას. ამ დროს ძირითადი იარაღი უკანა კიდურებია. boxing kangarooყველაზე საშიში მტერი კენგურუსთვის ქვიშის ბუზებია. ისინი მასიურად წვიმის მერე ჩნდებიან ხოლმე. ვრცელდებიან წყალსატევის გარშემო და წყლის დასალევად მისულ კენგურუს პირდაპირ თვალში უვარდებიან და ნაკბენის შემდეგ კენგურუ ბრმავდება. ახალგაზრდა კენგურუების მტერია ძაღლი დინგო, მელიები და მტაცებელი ფრინველები. ყველაზე საშიში მტერი კი არის ადამიანი, რომელიც ნადირობს მასზე ტყავისთვის, ხორცისთვის (იყენებენ მხოლოდ კუდს). მასზე ნადირობენ ძაღლი დინგოს დაგეშვით. მდევარი ძაღლებისგან კენგურუ თავს წყალში გადახტომით შველის. თავდაცვა სხვაგვარადაც იცის ნახტომის შემდეგ თითქოს წინა კიდურებით მიიხუტებს მოწინააღმდეგეს, დახრჩობის მიზნით.

გიგანტური კენგურუს 12 სახეობაა გავრცელებული. მათ შორის განსაკუთრებით ცნობილია დიდი ნაცრისფერი და დიდი წითური კენგურუები.

არ შეიძლება განსაკუთრებული ყურადღებით არ ავღნიშნოთ კენგურუს გამრავლების თავისებურება, გამრავლების პროცესზე დაკვირვება საკმაოდ ძნელი აღმოჩნდა მეცნიერერბისთვის. საბოლოოდ ეს ფაქტი გამოკვლეული იქნა XXსკ-ის 60-იან წლებში. იმის გამო ნაშიერი ძალიან პატარაა, მეცნიერებს გაუჩნდათ კითხვა: ხომ არ იბადებიან ისინი პირდაპირ ჩანთაში ,,ძუძუდან”? ამ წარმოდგენის თანახმად, თითქოს  ნაშიერი იზრდება ძუძუზე მიმაგრებული, ისევე როგორც ვაშლი ხის ტოტზე. ცხადია დაუჯერებელია, მაგრამ ამის გამოკვლევა ძალინ რთული იყო.

XIX -ში  მეცნიერებს სხვადასხვა მოსაზრება ჰქონდათ ამ საკითხთან დაკავშირებით. ეხლა კი თამამად შეგვიძლია აღვწეროთ თუ როგორ ყალიბდება, ვითარდება და შემდგომ იბადება ჩანთოსანის ნაშიერი.

ზოგიერთი კენგურუს ახალშობილი ნაშიერი სულ 750 მლგ-ს იწონის! 30 000-ჯერ ნაკლებს, ვიდრე დედამისი.


Responses

  1. magaria

  2. mtematikosi

  3. ვაააა სგგლლ ძაანნ მაგარიაა ეს მჭირდებოდა ბიიოლოგიაში😀 კენგურუზე ინპორმაცია.

  4. dz magaria magram me chantosanta gamravleba mchirdeba dzzzz

  5. dzalian momewona tqveni gverdi bevri ram ar vicodi rac aq weria kenguruze

  6. magari imformaciiia

  7. dazalian magari ambaviaa dzalian magariiii
    :D:D:D:D:D

  8. http://s0.wp.com/wp-includes/images/smilies/icon_biggrin.gif?m=1305202045g

    ooooooooooooooooooooooooooooooooooppppppppppppppppppppppppkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkk hrepooofdddddddddddddddddddddddddddddddddddddd

    ooooooooooooooooooooooooooooooooooppppppppppppppppppppppppkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkk hrepooofdddddddddddddddddddddddddddddddddddddd

    ooooooooooooooooooooooooooooooooooppppppppppppppppppppppppkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkk hrepooofdddddddddddddddddddddddddddddddddddddd

    ooooooooooooooooooooooooooooooooooppppppppppppppppppppppppkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkk hrepooofdddddddddddddddddddddddddddddddddddddd

    ooooooooooooooooooooooooooooooooooppppppppppppppppppppppppkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkk

    ooooooooooooooooooooooooooooooooooppppppppppppppppppppppppkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkk hrepooofdddddddddddddddddddddddddddddddddddddd

    ooooooooooooooooooooooooooooooooooppppppppppppppppppppppppkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkk hrepooofdddddddddddddddddddddddddddddddddddddd

    ooooooooooooooooooooooooooooooooooppppppppppppppppppppppppkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkk hrepooofdddddddddddddddddddddddddddddddddddddd

    ooooooooooooooooooooooooooooooooooppppppppppppppppppppppppkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkk hrepooofdddddddddddddddddddddddddddddddddddddd

    ooooooooooooooooooooooooooooooooooppppppppppppppppppppppppkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkk hrepooofddddddddddddddddddddddddddddddddddddddhrepooofdddddddddddddddddddddddddddddddddddddd

    ooooooooooooooooooooooooooooooooooppppppppppppppppppppppppkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkk hrepooofdddddddddddddddddddddddddddddddddddddd

    ooooooooooooooooooooooooooooooooooppppppppppppppppppppppppkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkk hrepooofdddddddddddddddddddddddddddddddddddddd

  9. ra magari uazroba ragacaaaaa

  10. kaia raaaaa ,,,,magram eg araa racc mee mchirdebodaaaa :(:(:(:DD:D:P:P:P

  11. jigari xar:)
    biologiashi mchirdeboda es:D:D:D

  12. tu icit ra peris sisxli aqvs kengurus ??

  13. ხომ არ იცი რა ფერის სისხლი აქვს კენგურუს ? სასწრაფოდ მჭირდება:)

  14. აუ დაწერეთ ვინმემ რაა. რა ფერის სისხლი აქვს კენგურუს????

  15. ყველა ძუძუმწოვარს აქვს წითელი ფერის სისხლი.

  16. kenguru dzaaann miyvars sakvareli cxovelia is sxva cxovelebisgan dzaan gansxvavdeba

  17. bunebashi mchirdeboda …

  18. raferis sisxli aq

  19. ძალიან საინტერესო ინფორმაცია წერია,რათქმაუნდა ვერავის ვერ შეგედავებით,შეიძლება არ არის ის,რაც თქვენ გჭირდებათ,მაგრამ ჩემთვის სრულიად საკმარისია!🙂

  20. რადგან კენგურუ ძუძუმწოვარია,მას წითელი სისხლი აქვს

  21. 🙂🙂🙂

  22. dzaan saintreso inpormacia weria kengurus shesaxeb❤

  23. <3<3<3<3<3

  24. zalian magaria

  25. კარგია თან მჭირდებოდა ძაან კარგი ინფორმაციაა მადლობთ❤❤❤


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / შეცვლა )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / შეცვლა )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / შეცვლა )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / შეცვლა )

Connecting to %s

კატეგორიები

%d bloggers like this: